STRUKTURA, BUDOWA I PROCES POWSTAWANIA WŁOSA

Aby wiedzieć jak zadbać o wizytówkę każdej kobiety, jaką bez wątpienia są zdrowe i lśniące włosy, w pierwszej kolejności należy przyjrzeć się bliżej ich strukturze i poznać ich właściwości. Podstawowym budulcem każdego kosmka na Twojej głowie jest co raz powszechniej stosowane w kosmetykach białko – keratyna, która występuje również w naszej skórze i paznokciach.

Keratyna jest niezwykle istotnym składnikiem z punktu widzenia pielęgnacji, gdyż odpowiedzialna jest przede wszystkim za dobrą kondycję i zdrowy wygląd włosa. Na nasze nieszczęście, jak to zwykle w życiu bywa, cząsteczki keratynowe tracimy z różnych powodów często od nas niezależnych. Destrukcyjny wpływ na stężenie keratyny mają przede wszystkim:

»      wszelkie procesy związane z koloryzacją i stylizacją,

»      nieprawidłowe szczotkowanie

»      czynniki zewnętrzne, np. promienie UV lub wysoka temperatura.

Oprócz keratyny w skład włosa wchodzi również woda i wiele substancji nieorganicznych takich jak: siarka, cynk, potas, fosfor, żelazo, miedź, mangan i wapń. Całość dopełnia melanina, która odpowiedzialna jest za barwę włosów. Wraz z wiekiem melanocyty zanikają skutkując stopniowym pojawianiem się siwizny.

Znając skład włosa możemy przejść do jego budowy i umiejscowienia w skórze głowy. Każdy włos osadzony jest w mieszku włosowym i składa się z dwóch podstawowych elementów: łodygi i korzenia. Część wystająca ponad naszą skórę, zwana łodygą, zbudowana jest z kilku warstw martwych komórek rogowatych, co oznacza że w trzonie (łodydze) nie zachodzą procesy biologiczne. 

Przekrój poprzeczny włosa pokazuje, iż w samym jego centrum znajduje się warstwa rdzenna, która otoczona jest przez  warstwę korową – nadającą barwę i stanowiącą ok. 90% masy trzonu włosa. Powłoką zewnętrzną jest warstwa naskórka, składająca się z dachówkowato ułożonych komórek, dzięki czemu skutecznie chroni włos. Ciekawostką może być fakt, że wiele włosów nie posiada rdzenia, który zastąpiony jest kanałem powietrznym.

Nieco bardziej skomplikowaną budową charakteryzuje się zakotwiczony stosunkowo głęboko pod powierzchnią skóry korzeń włosa. W jego obrębie oprócz wspomnianych wyżej warstw rdzenia, kory i naskórka, zauważyć możemy dalsze powłoki zwane pochewkami. Wewnętrzna pochewka włosa dzieli się na kilka warstw i kończy się w miejscu ujścia gruczołu łojowego. Najprawdopodobniej działanie tego gruczołu ma bezpośredni wpływ na rozpad jej struktury. Pozostałości z rozkładu pochewki wraz z wydzieliną gruczołu łojowego tworzą łój, czyli tak zwane sebum. Zewnętrzna pochewka natomiast otacza włos i kończy się zaraz powyżej brodawki włosa przy czym stanowi ostatni element w poprzecznym przekroju włosa. Zajmijmy się więc teraz przekrojem podłużnym.

Korzeń włosa zakotwiczony jest w mieszku włosowym, który jest cienką, cebulowato rozszerzoną u podstawy kolbką, w której powstaje włos. Mieszek dzieli się zasadniczo na dwie, rozdzielone wybrzuszeniem części. Górna część, obejmująca gruczoł łojowy (czasem także gruczoł potowy) pozostaje niezmienna w ciągu całego życia. W przeciwieństwie do niej dolna część jest miejscem wytwarzania włosa i podlega zmianom w cyklu włosowym. Jak można zauważyć na schemacie, najniżej położonym elementem włosa jest jego brodawka, w której aktywne komórki pobudzają inne komórki występujące w macierzy włosa do podziału. Komórki odsunięte od brodawki przez nowo wykreowane warstwy, przestają się dzielić, ulegają spłaszczeniu i keratynizacji.  Za pośrednictwem melanocytów wprowadzana jest do nich melanina. Te zmiany powodują, że komórki obumierają stając się częścią martwego włosa. Komórki  położone bezpośrednio nad wierzchołkiem brodawki, wytwarzając tak zwaną keratynę twardą przekształcają się w korzeń włosa. Z komórek położonych dalej od wierzchołka, powstają dwie opisane już wcześniej pochewki : zewnętrzna i wewnętrzna. W tym miejscu zostaje zapoczątkowany proces wypychania starszych komórek ku górze, które wypełnione keratyną, wydostają się nad powierzchnię skóry w postaci trzonu (łodygi włosa). Na zakończenie warto dodać, że brodawka włosa charakteryzuje się jeszcze jedną, bardzo istotną cechą. Zawiera ona liczne naczynia krwionośne, które zaopatrują włos w składniki odżywcze i tlen. Jej uszkodzenie może wiązać się z niemożnością „wyprodukowania” nowego włosa.